Który formularz złożysz za 2026 rok
Formularz zależy od formy opodatkowania działalności, którą stosowałeś w 2026 r. — nie wybierasz go przy zeznaniu. Na skali podatkowej składasz PIT-36, przy podatku liniowym PIT-36L, a na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych PIT-28. Termin jest wspólny: od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 r. (art. 45 ust. 1 i 1a ustawy o PIT, art. 21 ust. 2 ustawy o ryczałcie). W tym samym terminie zapłacisz ewentualną niedopłatę. Zeznanie złożone przed 15 lutego uznaje się za złożone 15 lutego.
Jeśli w 2026 r. pracowałeś tylko na etacie lub zleceniu, właściwy jest PIT-37 — policzysz go w kalkulatorze PIT-37. Przedsiębiorca na skali, który miał także pensję, wykazuje oba źródła w jednym PIT-36; przy liniowym lub ryczałcie dochody z etatu idą do osobnego PIT-37.
Jak obliczyć podatek w zeznaniu krok po kroku
- PIT-36 i PIT-36L: dochód = przychód − koszty uzyskania przychodu z całego roku.
- Odejmujesz składki społeczne zapłacone w 2026 r. (jeśli nie były w kosztach). Na liniowym także składkę zdrowotną — najwyżej 14 100 zł. Na skali zdrowotna nie obniża podatku.
- Odejmujesz IKZE (do 16 956 zł) i — poza PIT-36L — ulgę internetową (do 760 zł).
- Podstawę zaokrąglasz do pełnych złotych (art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej) i liczysz podatek: skala 12% − 3 600 zł, powyżej 120 000 zł — 32% nadwyżki; liniowy 19%.
- PIT-28: od przychodu (bez kosztów) odejmujesz składki społeczne (bez Funduszu Pracy — art. 11 ust. 1 ustawy o ryczałcie), IKZE, ulgę internetową i 50% zapłaconej zdrowotnej, zaokrąglasz i mnożysz przez stawkę ryczałtu.
- Na skali odejmujesz od podatku ulgę na dzieci. Podatek należny porównujesz z wpłaconymi zaliczkami: nadwyżka wpłat to nadpłata, niedobór — kwota do zapłaty.
PIT-36L: podatek = 19% × (przychód − koszty − społeczne − min(zdrowotna; 14 100) − IKZE)
PIT-28: ryczałt = stawka × (przychód − społeczne bez FP − IKZE − internet − 50% × zdrowotna)
wynik = zaliczki wpłacone − podatek należny (+ zwrot ulgi na dzieci)
Przykład: 180 000 zł przychodu na skali
Programista prowadził w 2026 r. JDG na skali: przychód 180 000 zł, koszty 30 000 zł, pełny ZUS z chorobowym przez cały rok (23 121,12 zł składek społecznych), składka zdrowotna 11 419,10 zł, zaliczki wpłacone 12 500 zł.
- Dochód: 150 000,00 zł; po składkach społecznych podstawa 126 879 zł.
- Podatek: 10 800 zł + 32% × 6 879 zł = 13 001,28 zł → należny 13 001 zł.
- Wynik: 501,00 zł do zapłaty.
- Wspólnie z małżonkiem bez dochodów: podatek 8 026 zł, czyli nadpłata 4 474,00 zł do zwrotu. Z dwójką dzieci: nadpłata 6 698,00 zł do zwrotu.
- Gdyby ten sam przedsiębiorca był na liniowym (zdrowotna 6 217,07 zł), podatek należny wyniósłby 22 926 zł, a na ryczałcie 12% (zdrowotna 9 966,96 zł) — 18 427 zł.
Podatek należny za 2026 r. — przykłady
Koszty 15% przychodu, pełny ZUS z chorobowym przez 12 miesięcy, składka zdrowotna szacowana dla każdej formy, bez IKZE. Kwoty policzone przez kalkulator.
| Przychód | PIT-36 sam | PIT-36 z małżonkiem | PIT-36 + 2 dzieci | PIT-36L | PIT-28 (12%) |
|---|---|---|---|---|---|
| 80 000 zł | 1 785 zł | 0 zł | 0 zł | 7 563 zł | 6 666 zł |
| 120 000 zł | 5 865 zł | 2 266 zł | 42 zł | 14 023 zł | 11 227 zł |
| 180 000 zł | 13 961 zł | 8 386 zł | 6 162 zł | 23 468 zł | 18 427 zł |
| 240 000 zł | 30 281 zł | 14 506 zł | 12 282 zł | 32 683 zł | 25 627 zł |
| 360 000 zł | 62 921 zł | 35 322 zł | 33 098 zł | 51 113 zł | 39 548 zł |
| 600 000 zł | 128 201 zł | 100 602 zł | 98 378 zł | 89 828 zł | 68 348 zł |
„Z małżonkiem” oznacza małżonka bez dochodów; „+ 2 dzieci” — wspólne rozliczenie i ulga na dwoje dzieci. Ujemnego podatku nie ma: niewykorzystana ulga na dzieci wraca jako zwrot (patrz niżej), a w tabeli widać tylko podatek należny.
Składka zdrowotna w zeznaniu
Każda forma traktuje zdrowotną inaczej i zawsze liczy się kwota zapłacona w 2026 r. (data przelewu), a nie należna za rok. Dopłata z rocznego rozliczenia zdrowotnej, którą wykazujesz w ZUS do 20 maja 2027 r., wpłynie dopiero na zeznanie za 2027 r.
- Skala (PIT-36) — zdrowotna nie obniża ani dochodu, ani podatku. Liczy się jedynie do limitu zwrotu ulgi na dzieci.
- Liniowy (PIT-36L) — odliczasz od dochodu albo zaliczasz do kosztów, łącznie do 14 100 zł za 2026 r. (obwieszczenie Ministra Finansów i Gospodarki, M.P. 2025 poz. 1274). Przykład: przychód 600 000 zł i koszty 60 000 zł dają zdrowotną ok. 25 327,07 zł; odliczysz 14 100,00 zł, a 11 227,07 zł przepada.
- Ryczałt (PIT-28) — 50% zapłaconej składki obniża przychód (art. 11 ust. 1a ustawy o ryczałcie). Przy składce 9 966,96 zł to 4 983,48 zł odliczenia.
Przycisk „Wstaw składki” w kalkulatorze szacuje zdrowotną za styczeń–grudzień 2026 r., czyli 12 składek roku kalendarzowego (minimum: 314,96 zł za styczeń i 432,54 zł od lutego, razem 5 072,90 zł). Nie jest to rok składkowy luty 2026 – styczeń 2027, według którego ZUS rozlicza zdrowotną. Jeśli składkę za grudzień 2025 r. zapłaciłeś w styczniu 2026 r., a za grudzień 2026 r. dopiero w styczniu 2027 r., wpisz kwotę z wyciągów — kalkulator przyjmie dokładnie to, co podasz.
Wspólne rozliczenie i ulga na dzieci — tylko na skali
Z małżonkiem rozliczysz się wyłącznie w PIT-36. Podatek liczy się od połowy łącznej podstawy (zaokrąglonej do złotych) i mnoży przez dwa (art. 6 ust. 2). Wspólnego rozliczenia nie ma, jeśli którekolwiek z małżonków stosowało w 2026 r. podatek liniowy lub ryczałt — wyjątkiem jest tylko ryczałt od najmu prywatnego (art. 6 ust. 8). Ta sama zasada blokuje rozliczenie samotnego rodzica i ulgę na dzieci (art. 27f ust. 7).
Ulga na dzieci za 2026 r. to 1 112,04 zł na pierwsze i drugie dziecko, 2 000,04 zł na trzecie i 2 700,00 zł na każde kolejne. Przy jednym dziecku dochód po składkach nie może przekroczyć 112 000 zł (małżonkowie, samotny rodzic) albo 56 000 zł. Gdy podatek jest za niski, różnica wraca jako zwrot — najwyżej do sumy zapłaconych składek społecznych i zdrowotnej (art. 27f ust. 8–9). Przykład: przychód 60 000 zł, koszty 20 000 zł, pełny ZUS i dwoje dzieci — podatek wynosi 0 zł, a zwrot ulgi 2 224,08 zł.
Na co uważać przy zeznaniu za 2026 rok
- Strata. Gdy koszty przekraczają przychód, podatek wynosi 0, a zaliczki wracają. Stratę odliczysz w kolejnych 5 latach, maksymalnie połowę w jednym roku albo jednorazowo do 5 mln zł (art. 9 ust. 3). Na ryczałcie straty nie ma.
- Danina solidarnościowa. Dochód ze skali i liniowego ponad 1 000 000 zł (po składkach społecznych i odliczonej zdrowotnej) to 4% daniny na osobnej deklaracji DSF-1, płatnej do 30.04.2027. Przy przychodzie 1 500 000 zł i kosztach 200 000 zł na skali danina wynosi 11 075 zł.
- IKZE przedsiębiorcy. Limit to 16 956 zł (1,8 × prognozowane przeciętne wynagrodzenie), a nie 11 304 zł jak u etatowca. Odliczysz go w każdej z trzech form.
- Ulga internetowa przysługuje na skali i ryczałcie, ale nie w PIT-36L.
- Zaliczki. Wpisz wszystkie wpłaty za 2026 r., także za grudzień zapłaconą do 20 stycznia 2027 r. Kalkulator nie liczy odsetek od zaległych zaliczek — sprawdzisz je w kalkulatorze odsetek podatkowych.
- Czego nie liczymy: straty z lat ubiegłych, IP Box, innych źródeł dochodu, darowizn, ulgi termomodernizacyjnej i kilku stawek ryczałtu naraz. Gdy je masz, potraktuj wynik jako punkt wyjścia.
Podstawa prawna i stan na 2026 rok
Zasady sprawdziliśmy z tekstem jednolitym ustawy o PIT (Dz.U. 2026 poz. 592), ustawy o ryczałcie (Dz.U. 2025 poz. 843), ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (Dz.U. 2025 poz. 1461) i Ordynacji podatkowej (Dz.U. 2026 poz. 622). Formularze i objaśnienia za 2026 r. Ministerstwo Finansów publikuje zwykle na przełomie roku; do tego czasu punktem odniesienia są broszury do PIT-36 i PIT-36L za 2025 r. — zasady liczenia w ustawach na 2026 r. się nie zmieniły, zmienił się limit odliczenia zdrowotnej (z 12 900 zł na 14 100 zł).