Jak obliczyć odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej
Odsetki za zwłokę liczy sam podatnik — bez wezwania urzędu — od dnia następującego po upływie terminu płatności (art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej) do dnia zapłaty włącznie. Stawka podstawowa to 200% stopy lombardowej NBP plus 2 punkty procentowe, ale nie mniej niż 8% (art. 56 § 1 OP). Od 5 marca 2026 r. wynosi 10,50% rocznie.
Kz — kwota zaległości, L — liczba dni zwłoki, O — roczna stawka odsetek
Krajowa Administracja Skarbowa stosuje zawsze 365 dni, także w roku przestępnym. Przykład: zaległość 5 000 zł z terminem 30.04.2026, zapłacona 30.09.2026:
- Zwłoka trwa od 01.05.2026 do 30.09.2026 — 153 dni.
- 5 000 zł × 153 × 10,50% ÷ 365 = 220,0685 zł.
- Wynik przekracza 8,70 zł, więc odsetki są należne.
- Zaokrąglenie do pełnych złotych (art. 63 § 1 OP): 220 zł. Razem do wpłaty 5 220 zł.
Gdy w czasie zwłoki zmieniła się stawka
Jeśli zaległość trwała w okresach z różnymi stawkami, odsetki liczy się osobno dla każdego okresu, sumuje i dopiero sumę zaokrągla do pełnych złotych. Zaokrąglanie każdego okresu osobno to częsty błąd — daje inny wynik. Zaległość 10 000 zł z terminem 01.12.2025 zapłacona 20.03.2026:
| Okres | Dni | Stawka | Odsetki |
|---|---|---|---|
| 02.12.2025–03.12.2025 | 2 | 11,50% | 6,3014 zł |
| 04.12.2025–04.03.2026 | 91 | 11,00% | 274,2466 zł |
| 05.03.2026–20.03.2026 | 16 | 10,50% | 46,0274 zł |
| Suma | 109 | 326,5753 zł → 327 zł |
Gdyby zaokrąglić każdy okres osobno, wyszłoby 326 zł — o 1 zł mniej niż należy.
Stawki odsetek za zwłokę od 2016 roku
Stawka zmienia się razem ze stopą lombardową NBP; Minister Finansów ogłasza ją w obwieszczeniu w Monitorze Polskim. Obniżona to 50%, a podwyższona 150% stawki podstawowej.
| Od dnia | Podstawowa | Obniżona (art. 56a) | Podwyższona (art. 56b) |
|---|---|---|---|
| 05.03.2026 | 10,50% | 5,25% | 15,75% |
| 04.12.2025 | 11,00% | 5,50% | 16,50% |
| 06.11.2025 | 11,50% | 5,75% | 17,25% |
| 09.10.2025 | 12,00% | 6,00% | 18,00% |
| 04.09.2025 | 12,50% | 6,25% | 18,75% |
| 03.07.2025 | 13,00% | 6,50% | 19,50% |
| 08.05.2025 | 13,50% | 6,75% | 20,25% |
| 05.10.2023 | 14,50% | 7,25% | 21,75% |
| 07.09.2023 | 15,00% | 7,50% | 22,50% |
| 08.09.2022 | 16,50% | 8,25% | 24,75% |
| 08.07.2022 | 16,00% | 8,00% | 24,00% |
| 09.06.2022 | 15,00% | 7,50% | 22,50% |
| 06.05.2022 | 13,50% | 6,75% | 20,25% |
| 07.04.2022 | 12,00% | 6,00% | 18,00% |
| 09.03.2022 | 10,00% | 5,00% | 15,00% |
| 09.02.2022 | 8,50% | 4,25% | 12,75% |
| 01.01.2016 | 8,00% | 4,00% | 12,00% |
Stawka obniżona i podwyższona
Obniżona stawka (5,25%) przysługuje, gdy łącznie: złożysz prawnie skuteczną korektę deklaracji najpóźniej 6 miesięcy od upływu terminu jej złożenia i zapłacisz zaległość w ciągu 7 dni od dnia korekty (art. 56a § 1 OP). Nie dotyczy korekty złożonej po doręczeniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli, po doręczeniu upoważnienia do kontroli celno-skarbowej ani korekty wynikającej z czynności sprawdzających. Uwaga: 6 miesięcy liczy się od terminu złożenia deklaracji, a nie od terminu płatności.
Podwyższona stawka (15,75%) dotyczy tylko VAT i akcyzy — gdy urząd ujawni zaniżenie podczas kontroli lub postępowania, albo gdy korekta przyszła po zapowiedzi kontroli, a zaniżenie przekracza 25% kwoty należnej i pięciokrotność minimalnego wynagrodzenia, czyli 24 030 zł w 2026 r. (art. 56b OP). Od składek ZUS stosuje się wyłącznie stawkę podstawową.
Kiedy odsetek się nie płaci — 8,70 zł i 1% płacy minimalnej
Odsetek od zaległości podatkowej nie nalicza się, jeżeli nie przekraczałyby trzykrotności opłaty za list polecony — obecnie 8,70 zł (art. 54 § 1 pkt 5 OP). Dla składek ZUS próg jest wyższy: 1% minimalnego wynagrodzenia, w 2026 r. 48,06 zł (art. 23 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Kalkulator porównuje z progiem kwotę przed zaokrągleniem do złotych.
Przykład: 5 000 zł składek zapłaconych 30 dni po terminie to 43,15 zł odsetek. ZUS ich nie pobierze, bo kwota nie przekracza 48,06 zł — ale ta sama zaległość podatkowa kosztowałaby 43 zł.
Okresy, za które odsetek się nie nalicza
Poza progiem kwotowym art. 54 § 1 OP wyłącza naliczanie odsetek w kilku sytuacjach, o których kalkulatory zwykle milczą. Jeżeli któraś z nich Cię dotyczy, wpisz jako okresy zwłoki tylko te dni, za które odsetki rzeczywiście biegną:
- za okres od dnia po upływie terminu na przekazanie odwołania do organu odwoławczego do dnia, w którym je otrzymał (pkt 2);
- za okres od dnia po upływie terminu na rozpatrzenie odwołania do doręczenia decyzji, jeżeli organ odwoławczy nie zmieścił się w terminie (pkt 3);
- przy zawieszeniu postępowania z urzędu — od postanowienia o zawieszeniu do doręczenia postanowienia o podjęciu (pkt 4);
- od dnia wszczęcia postępowania do doręczenia decyzji pierwszej instancji, jeżeli decyzji nie doręczono w ciągu 3 miesięcy od wszczęcia (pkt 7);
- za okres zabezpieczenia, jeżeli zabezpieczone środki zaliczono na poczet zaległości (pkt 1).
Odsetki za zwłokę nie obejmują też zaległości, na którą urząd udzielił ulgi — od odroczonej kwoty albo rat zamiast odsetek płaci się opłatę prolongacyjną, chyba że urząd od niej odstąpi. Z kolei przy składkach ZUS odsetek nie nalicza się, jeżeli zaległość powstała z przyczyn leżących po stronie ZUS albo wynika z zastosowania się do jego pisma lub utrwalonej praktyki interpretacyjnej (art. 23 ust. 1b–1c ustawy systemowej).
Termin w weekend lub święto
Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa następnego dnia roboczego (art. 12 § 5 OP). Odsetki biegną dopiero od dnia po tym przesuniętym terminie. Przykład z końca 2026 r.: termin 24.12.2026 (Wigilia — dzień wolny od 2025 r.), potem dwa dni świąt i weekend — termin upływa 28.12.2026. Kalkulator ma wbudowany kalendarz świąt z ruchomymi datami (Wielkanoc, Zielone Świątki, Boże Ciało) dla każdego roku.
Jak zapłacić zaległość z odsetkami
- Całość naraz. Zaległość i odsetki wpłacasz jednym przelewem na ten sam rachunek: dla PIT, CIT i VAT — na mikrorachunek podatkowy, dla składek — na rachunek składkowy w ZUS.
- Wpłata niepełna. Jeżeli przelew nie pokrywa zaległości razem z odsetkami, urząd zalicza go proporcjonalnie na zaległość i odsetki — w takim stosunku, w jakim pozostają do siebie w dniu wpłaty (art. 55 § 2 OP). Przykład: przy zaległości 5 000 zł i odsetkach 220 zł wpłata 2 610 zł pokryje 2 500,00 zł zaległości i 110,00 zł odsetek. Od niespłaconej części zaległości odsetki biegną dalej.
- Podzielona płatność. Środki z rachunku VAT można przeznaczyć na zapłatę VAT oraz odsetek za zwłokę w VAT, a także m.in. PIT, CIT i składek ZUS.
Odsetki od zaległości — tabela przykładów
Stawka podstawowa 10,50%, termin 04.03.2026; kwoty po zaokrągleniu do złotych.
| Zaległość | 7 dni | 30 dni | 90 dni | 180 dni |
|---|---|---|---|---|
| 1 000 zł | nie nalicza się | nie nalicza się | 26 zł | 52 zł |
| 5 000 zł | 10 zł | 43 zł | 129 zł | 259 zł |
| 10 000 zł | 20 zł | 86 zł | 259 zł | 518 zł |
| 50 000 zł | 101 zł | 432 zł | 1 295 zł | 2 589 zł |