Jak ustalić stopę składki wypadkowej na rok 1 kwietnia 2026 r. – 31 marca 2027 r.
Stopę składki wypadkowej ustala się na rok składkowy, który trwa od 1 kwietnia do 31 marca następnego roku (art. 2 pkt 8 ustawy wypadkowej). Ta sama stopa obowiązuje więc od składek za kwiecień 2026 r. do składek za marzec 2027 r. O tym, którą stopę stosujesz, decydują trzy rzeczy:
- Liczba ubezpieczonych — średnia miesięczna z 2025 r.: suma osób zgłoszonych do ubezpieczenia wypadkowego w kolejnych miesiącach podzielona przez liczbę miesięcy, w których byłeś płatnikiem co najmniej jeden dzień, zaokrąglona do pełnej liczby (art. 28 ust. 3).
- Do 9 ubezpieczonych (albo brak obowiązku wpisu do REGON) — stała stopa 1,67%, czyli 50% najwyższej stopy dla grup działalności (art. 28 ust. 1, art. 33 ust. 3).
- Co najmniej 10 ubezpieczonych — stopa grupy działalności według PKD pomnożona przez wskaźnik korygujący 0,5–1,5, który ZUS ustala z informacji ZUS IWA za trzy ostatnie lata (art. 28 ust. 2, art. 31). Bez obowiązku IWA za te trzy lata stosujesz samą stopę grupy (art. 33 ust. 1).
od 10 ubezpieczonych: stopa = stopa grupy × wskaźnik korygujący (zaokr. do 0,01)
składka = suma podstaw wymiaru × stopa (zaokr. do grosza)
Podstawą jest ta sama kwota co dla składek emerytalnej i rentowej, ale bez limitu 30-krotności (art. 20 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Całą składkę finansuje płatnik — pracownik nie ma jej potrącanej z pensji (art. 16 ust. 3). Ustawa dopuszcza stopy od 0,40% do 8,12% (art. 22 ust. 1 pkt 4).
1,67% — firmy do 9 ubezpieczonych i JDG
Najwyższa stopa w obowiązującej tabeli grup to 3,33% (wydobywanie węgla — B-05 — oraz działalność wspomagająca górnictwo — B-09). Połowa tej wartości to 1,665%, po zaokrągleniu do dwóch miejsc — 1,67%. Według poradnika ZUS ta stopa obowiązuje od 1 kwietnia 2018 r. (wcześniej 1,8%). Dotyczy także przedsiębiorcy, który opłaca składki tylko za siebie.
Przykład: firma z 5 pracownikami i łączną podstawą 40 000 zł miesięcznie zapłaci 40 000 zł × 1,67% = 668,00 zł składki wypadkowej, czyli 8 016,00 zł w całym roku składkowym. Przedsiębiorca na pełnym ZUS (podstawa 5 652 zł) płaci 94,39 zł miesięcznie.
Od 10 ubezpieczonych: ZUS IWA i wskaźnik korygujący
Płatnik, który był zgłoszony w ZUS przez cały poprzedni rok, zgłaszał co najmniej 10 ubezpieczonych i był zgłoszony co najmniej 1 dzień w styczniu, składa ZUS IWA za poprzedni rok do 31 stycznia (art. 31 ust. 6–7). Jeśli złożyłeś IWA za 2023, 2024, 2025, ZUS ustala Ci stopę i do 20 kwietnia przesyła zawiadomienie na profil w eZUS (art. 32). Obliczenie przebiega tak:
- Za każdy rok wskaźniki na 1000 ubezpieczonych: W1 = wypadki ogółem ÷ U × 1000, W2 = wypadki ciężkie i śmiertelne ÷ U × 1000, W3 = zatrudnieni w warunkach zagrożenia ÷ U × 1000.
- Średnia z trzech lat; W1 zaokrąglasz do 0,1, W2 do 0,001, W3 do jedności (§ 6 ust. 2 rozporządzenia).
- Z załącznika nr 3 odczytujesz kategorie cząstkowe K1, K2, K3 (od 1 do 30).
- Kategoria płatnika: KZX = (K1 + K2 + 2 × K3) ÷ 4, zaokrąglona do jedności — zagrożenia w środowisku pracy ważą podwójnie.
- Porównujesz KZX z kategorią grupy i odczytujesz wskaźnik korygujący z § 8.
| KZX minus kategoria grupy | Wskaźnik korygujący | Stopa dla grupy C-16 (1,73%) |
|---|---|---|
| −6 i mniej | 0,5 | 0,87% |
| −5 | 0,6 | 1,04% |
| −4 | 0,7 | 1,21% |
| −3 | 0,8 | 1,38% |
| −2 | 0,9 | 1,56% |
| od −1 do +1 | 1 | 1,73% |
| +2 | 1,1 | 1,90% |
| +3 | 1,2 | 2,08% |
| +4 | 1,3 | 2,25% |
| +5 | 1,4 | 2,42% |
| +6 i więcej | 1,5 | 2,60% |
Przykład z poradnika ZUS: spółka z grupy C-19 (kategoria 5, stopa 1,47%) miała średnie wskaźniki W1 = 11,8, W2 = 3,704, W3 = 144. Daje to kategorie 9, 30 i 5, więc KZX = (9 + 30 + 2 × 5) ÷ 4 = 12,25 → 12. To o 7 kategorii więcej niż dla grupy, wskaźnik wynosi 1,5, a stopa 1,47% × 1,5 = 2,21%. Kalkulator powyżej odtwarza ten wynik po wybraniu „Z danych IWA”.
Tabela stóp dla 64 grup działalności (PKD)
Tabela pochodzi z załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie różnicowania stopy procentowej składki (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1874) i obowiązuje od 1 kwietnia 2024 r. Rozporządzenie z 18 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1292) nie zmieniło stóp — doprecyzowało tylko, że do 30 grudnia 2026 r. grupę ustala się według PKD 2007. Kolumny „od–do” to stopy możliwe po zastosowaniu wskaźnika 0,5 i 1,5.
| Lp. | PKD | Grupa działalności | Kat. | Stopa | Od–do z IWA |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | A-01 | Uprawy rolne, chów i hodowla zwierząt, łowiectwo, włączając działalność usługową | 5 | 1,47% | 0,74%–2,21% |
| 2 | A-02 | Leśnictwo i pozyskiwanie drewna | 6 | 1,73% | 0,87%–2,60% |
| 3 | A-03 | Rybactwo | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 4 | B-05 | Wydobywanie węgla kamiennego i węgla brunatnego (lignitu) | 12 | 3,33% | 1,67%–5,00% |
| 5 | B-06 | Górnictwo ropy naftowej i gazu ziemnego | 6 | 1,73% | 0,87%–2,60% |
| 6 | B-07 | Górnictwo rud metali | 8 | 2,26% | 1,13%–3,39% |
| 7 | B-08 | Pozostałe górnictwo i wydobywanie | 6 | 1,73% | 0,87%–2,60% |
| 8 | B-09 | Działalność usługowa wspomagająca górnictwo i wydobywanie | 12 | 3,33% | 1,67%–5,00% |
| 9 | C-10 | Produkcja artykułów spożywczych | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 10 | C-11 | Produkcja napojów | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 11 | C-12 | Produkcja wyrobów tytoniowych | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 12 | C-13 | Produkcja wyrobów tekstylnych | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 13 | C-14 | Produkcja odzieży | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 14 | C-15 | Produkcja skór i wyrobów ze skór wyprawionych | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 15 | C-16 | Produkcja wyrobów z drewna oraz korka, z wyłączeniem mebli; produkcja wyrobów ze słomy i materiałów używanych do wyplatania | 6 | 1,73% | 0,87%–2,60% |
| 16 | C-17 | Produkcja papieru i wyrobów z papieru | 5 | 1,47% | 0,74%–2,21% |
| 17 | C-18 | Poligrafia i reprodukcja zapisanych nośników informacji | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 18 | C-19 | Wytwarzanie i przetwarzanie koksu i produktów rafinacji ropy naftowej | 5 | 1,47% | 0,74%–2,21% |
| 19 | C-20 | Produkcja chemikaliów i wyrobów chemicznych | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 20 | C-21 | Produkcja podstawowych substancji farmaceutycznych oraz leków i pozostałych wyrobów farmaceutycznych | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 21 | C-22 | Produkcja wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych | 5 | 1,47% | 0,74%–2,21% |
| 22 | C-23 | Produkcja wyrobów z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych | 5 | 1,47% | 0,74%–2,21% |
| 23 | C-24 | Produkcja metali | 6 | 1,73% | 0,87%–2,60% |
| 24 | C-25 | Produkcja metalowych wyrobów gotowych, z wyłączeniem maszyn i urządzeń | 5 | 1,47% | 0,74%–2,21% |
| 25 | C-26 | Produkcja komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 26 | C-27 | Produkcja urządzeń elektrycznych | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 27 | C-28 | Produkcja maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowana | 5 | 1,47% | 0,74%–2,21% |
| 28 | C-29 | Produkcja pojazdów samochodowych, przyczep i naczep, z wyłączeniem motocykli | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 29 | C-30 | Produkcja pozostałego sprzętu transportowego | 5 | 1,47% | 0,74%–2,21% |
| 30 | C-31 | Produkcja mebli | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 31 | C-32 | Pozostała produkcja wyrobów | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 32 | C-33 | Naprawa, konserwacja i instalowanie maszyn i urządzeń | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 33 | D-35 | Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 34 | E-36 | Pobór, uzdatnianie i dostarczanie wody | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 35 | E-37 | Odprowadzanie i oczyszczanie ścieków | 5 | 1,47% | 0,74%–2,21% |
| 36 | E-38 | Działalność związana ze zbieraniem, przetwarzaniem i unieszkodliwianiem odpadów; odzysk surowców | 6 | 1,73% | 0,87%–2,60% |
| 37 | E-39 | Działalność związana z rekultywacją i pozostała działalność usługowa związana z gospodarką odpadami | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 38 | F-41 | Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 39 | F-42 | Roboty związane z budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej | 5 | 1,47% | 0,74%–2,21% |
| 40 | F-43 | Roboty budowlane specjalistyczne | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 41 | G-45 | Handel hurtowy i detaliczny pojazdami samochodowymi; naprawa pojazdów samochodowych | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 42 | G-46 | Handel hurtowy, z wyłączeniem handlu pojazdami samochodowymi | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 43 | G-47 | Handel detaliczny, z wyłączeniem handlu detalicznego pojazdami samochodowymi | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 44 | H-49 | Transport lądowy oraz transport rurociągowy | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 45 | H-50 | Transport wodny | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 46 | H-51 | Transport lotniczy | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 47 | H-52 | Magazynowanie i działalność usługowa wspomagająca transport | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 48 | H-53 | Działalność pocztowa i kurierska | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 49 | I | Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 50 | J | Informacja i komunikacja | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 51 | K | Działalność finansowa i ubezpieczeniowa | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 52 | L | Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 53 | M | Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 54 | N-77 | Wynajem i dzierżawa | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 55 | N-78 | Działalność związana z zatrudnieniem | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 56 | N-79 | Działalność organizatorów turystyki, pośredników i agentów turystycznych oraz pozostała działalność usługowa w zakresie rezerwacji i działalności z nią związane | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 57 | N-80 | Działalność detektywistyczna i ochroniarska | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 58 | N-81 | Działalność usługowa związana z utrzymaniem porządku w budynkach i zagospodarowaniem terenów zieleni | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 59 | N-82 | Działalność związana z administracyjną obsługą biura i pozostała działalność wspomagająca prowadzenie działalności gospodarczej | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 60 | O,U | Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne, organizacje i zespoły eksterytorialne | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 61 | P | Edukacja | 3 | 0,93% | 0,47%–1,40% |
| 62 | Q | Opieka zdrowotna i pomoc społeczna | 4 | 1,20% | 0,60%–1,80% |
| 63 | R | Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
| 64 | S,T | Pozostała działalność usługowa, gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby | 2 | 0,67% | 0,34%–1,01% |
Ile wynosi składka? Przykłady miesięcznych kwot
Kwoty policzył ten sam silnik co kalkulator, dla łącznej miesięcznej podstawy wymiaru wszystkich ubezpieczonych.
| Suma podstaw | Do 9 osób (1,67%) | J (0,67%) | F-41 (0,93%) | B-05 (3,33%) |
|---|---|---|---|---|
| 5 652 zł | 94,39 zł | 37,87 zł | 52,56 zł | 188,21 zł |
| 10 000 zł | 167,00 zł | 67,00 zł | 93,00 zł | 333,00 zł |
| 50 000 zł | 835,00 zł | 335,00 zł | 465,00 zł | 1 665,00 zł |
| 100 000 zł | 1 670,00 zł | 670,00 zł | 930,00 zł | 3 330,00 zł |
| 500 000 zł | 8 350,00 zł | 3 350,00 zł | 4 650,00 zł | 16 650,00 zł |
Pułapki: kogo liczyć, nowa firma, zaniżona stopa
- Kogo wliczać. Każdą osobę, która w danym miesiącu choć 1 dzień podlegała ubezpieczeniu wypadkowemu — także zleceniobiorców. Osobę z dwoma tytułami liczysz raz. Nie wliczasz za dany miesiąc osób, które cały miesiąc były na urlopie bezpłatnym lub wychowawczym albo pobierały zasiłek macierzyński (poradnik ZUS).
- Nowy płatnik. Gdy zgłaszasz się do ZUS między 1 stycznia a 31 marca następnego roku, liczysz ubezpieczonych z pierwszego miesiąca (art. 28 ust. 4), a grupę ustalasz według PKD z REGON z dnia zgłoszenia (art. 29 ust. 2).
- Firma urosła do 10 osób. Brak IWA za wszystkie trzy lata oznacza stopę grupy, nie 1,67%. Dla branż z wysoką stopą (np. C-16: 1,73%) to wyraźny wzrost kosztu; dla sekcji J czy M stopa spada do 0,67%.
- Grupa według PKD 2007. Mimo wprowadzenia PKD 2025 grupę ustalasz według PKD 2007; firmy z kodem PKD 2025 w REGON korzystają z tabeli przejścia.
- Zaniżona stopa. Jeśli nie złożysz IWA lub korekty w 14 dni od wezwania, a stopa była zaniżona, ZUS ustali decyzją 150% prawidłowej stopy na cały rok składkowy (art. 34). Na wniosek inspektora pracy, po rażących naruszeniach BHP w dwóch kolejnych kontrolach, stopa może wzrosnąć o 100% (art. 36).
- Kolejny rok składkowy. Kategorie ryzyka dla grup ustala się najwyżej na 3 lata składkowe (art. 30 ust. 5). Obecna tabela obowiązuje od 1 kwietnia 2024 r., więc na rok od 1 kwietnia 2027 r. należy spodziewać się nowego rozporządzenia — kalkulator zaktualizujemy po jego ogłoszeniu.
Podstawa prawna
Ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1644), art. 2 pkt 8 i art. 27–36; rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 listopada 2002 r. w sprawie różnicowania stopy procentowej składki (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1874), § 4–8 i załączniki 1–3; ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 199), art. 16 ust. 3, art. 20 i art. 22. Koszt całego zatrudnienia policzysz w kalkulatorze kosztu pracodawcy, a składki przedsiębiorcy w kalkulatorze ZUS.