Co to znaczy "brutto" i "netto"?
Wynagrodzenie brutto to kwota wpisana w umowie o pracę — jest to jednak suma, której nigdy nie zobaczysz w całości na swoim koncie. Od kwoty brutto odliczane są składki ZUS pracownika oraz zaliczka na podatek dochodowy PIT. To, co otrzymujesz na konto, to kwota netto, czyli wynagrodzenie "na rękę".
W Polsce różnica między brutto a netto jest znaczna — przy typowych wynagrodzeniach wynosi od 20% do 30%. Oznacza to, że pracownik zarabiający 6 000 zł brutto faktycznie otrzymuje ok. 4 300–4 500 zł netto.
Warto też pamiętać, że pracodawca ponosi dodatkowe koszty ponad kwotę brutto — to tzw. koszt pracodawcy, który obejmuje składki ZUS finansowane przez pracodawcę (emerytalna 9,76%, rentowa 6,5%, wypadkowa ok. 1,67%, Fundusz Pracy). Całkowity koszt zatrudnienia pracownika jest zatem wyższy niż jego wynagrodzenie brutto.
Jakie składki obniżają wynagrodzenie?
Od wynagrodzenia brutto pracownik odprowadza następujące składki ZUS i podatek:
| Składka / podatek | Stawka | Płaci |
|---|---|---|
| Składka emerytalna | 9,76% brutto | Pracownik + pracodawca (po 9,76%) |
| Składka rentowa | 1,5% brutto | Pracownik (6,5% pracodawca) |
| Składka chorobowa | 2,45% brutto | Pracownik |
| Składka zdrowotna | 9% podstawy | Pracownik |
| Zaliczka na PIT | 12% lub 32% | Pracownik |
| Fundusz Pracy + FGŚP | 2,55% brutto (2,45% + 0,10%) | Pracodawca |
Przelicznik brutto–netto 2026 — przykłady
Poniżej orientacyjne kwoty netto dla typowych wynagrodzeń brutto na umowie o pracę w 2026 roku. Obliczenia dla stycznia 2026: pełny etat, PIT-2, koszty 250 zł, bez PPK, składka wypadkowa 1,67%. Tabelę liczy ten sam silnik co kalkulator.
| Brutto | ZUS pracownika | Zaliczka PIT | Netto | Koszt pracodawcy |
|---|---|---|---|---|
| 4 806 zł | 658,91 zł | 168 zł | 3 605,85 zł | 5 790,28 zł |
| 5 000 zł | 685,50 zł | 188 zł | 3 738,19 zł | 6 024,00 zł |
| 6 000 zł | 822,60 zł | 291 zł | 4 420,43 zł | 7 228,80 zł |
| 7 000 zł | 959,70 zł | 395 zł | 5 101,67 zł | 8 433,60 zł |
| 8 000 zł | 1 096,80 zł | 498 zł | 5 783,91 zł | 9 638,40 zł |
| 10 000 zł | 1 371,00 zł | 705 zł | 7 147,39 zł | 12 048,00 zł |
| 12 000 zł | 1 645,20 zł | 913 zł | 8 509,87 zł | 14 457,60 zł |
| 15 000 zł | 2 056,50 zł | 1 223 zł | 10 555,58 zł | 18 072,00 zł |
| 20 000 zł | 2 742,00 zł | 1 741 zł | 13 963,78 zł | 24 096,00 zł |
Przy wyższych pensjach netto zmienia się w ciągu roku (próg 120 000 zł, limit 30-krotności) — sprawdzisz to w kalkulatorze miesiąc po miesiącu. Trzynastkę w budżetówce (8,5% rocznej podstawy) przeliczysz na netto w kalkulatorze trzynastki.
Brutto na B2B a brutto na UoP — kluczowa różnica
Pojęcia "brutto" i "netto" mają inne znaczenie zależnie od formy zatrudnienia. Na umowie o pracę brutto to kwota podana w umowie, od której pracodawca potrąca ZUS i PIT. Natomiast na B2B (JDG) "brutto" oznacza wartość wystawionej faktury — i to Ty sam jesteś odpowiedzialny za opłacenie ZUS-u i podatku dochodowego.
Wielu specjalistów przechodzących na B2B popełnia błąd, porównując np. 12 000 zł na fakturze z 12 000 zł brutto na UoP. W rzeczywistości z 12 000 zł faktury na B2B (pełny ZUS, ryczałt 12%, bez kosztów) zostaje średnio 8 067 zł miesięcznie z dobrowolnym chorobowym albo 8 189 zł bez niego — znacznie mniej, niż mogłoby się wydawać.
Porównaj brutto B2B vs UoP
Kalkulator pokaże Ci ekwiwalent B2B dla Twojego wynagrodzenia UoP i odwrotnie.
Zlecenie, dzieło, cały rok i podwyżka
- Kalkulator umowy zleceniaNetto ze zlecenia w 2026: student do 26 lat, zbieg z etatem, chorobowe, PIT-0, koszt zleceniodawcy.
- Kalkulator umowy o dziełoIle na rękę z umowy o dzieło: koszty 20% lub 50% (prawa autorskie), umowy do 200 zł.
- Kalkulator wynagrodzeń miesiąc po miesiącuNetto w każdym miesiącu 2026: drugi próg podatkowy, limit 30-krotności ZUS, PIT-0, PPK i premie.
- Kalkulator podwyżki nettoIle netto z podwyżki w 2026: różnica miesięcznie i rocznie, próg 32%, limit 30-krotności, koszt firmy i inflacja.
- Kalkulator kosztów pracodawcyIle kosztuje pracownik: składki pracodawcy, FP, FGŚP, PPK i łączny koszt zatrudnienia.
- Kalkulator umowy o pracę (UoP)Wynagrodzenie netto i pełny koszt zatrudnienia na etacie w 2026 roku.
Często zadawane pytania — brutto netto
Ile procent brutto stanowi netto na umowie o pracę?
Co to jest koszt pracodawcy i ile wynosi?
Czy złożenie PIT-2 zwiększa wynagrodzenie netto?
Jak przeliczam netto z powrotem na brutto?
Czy na B2B zarabia się więcej niż na UoP przy tej samej kwocie brutto?
Sprawdzone z danymi urzędowymi
Działanie kalkulatora sprawdziliśmy 18 października 2026: wyniki porównaliśmy z przepisami i oficjalnymi danymi wymienionymi niżej.
- Stawki składek 2026 i podział pracownik/pracodawca (13,71% oraz 20,48% przy wypadkowej 1,67%)
- Skala 12%/32%, kwota zmniejszająca 300 zł, koszty 250/300 zł
- Przykład: 10 000 zł brutto → 7 147,39 zł netto i 12 048,00 zł kosztu pracodawcy w styczniu, przeliczony ręcznie
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. 2025 poz. 350 — stawki składek emerytalnej, rentowej i chorobowej oraz ich podział (art. 16, 22)
- ZUS — wysokość składek na ubezpieczenia społeczne — składka wypadkowa 1,67% oraz FP i FS 2,45% w 2026 r.
- Ustawa o PIT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592 — skala 12%/32%, próg 120 000 zł, koszty uzyskania 250/300 zł
- Obwieszczenie MRPiPS z 19.11.2025, M.P. 2025 poz. 1206 — 30-krotność 282 600 zł w 2026 r.
Weryfikacja dotyczy stanu prawnego z dnia sprawdzenia. Przepisy się zmieniają — przy ważnej decyzji potwierdź wynik u księgowego.
Zastrzeżenie prawne: Kalkulator ma charakter informacyjny i nie stanowi doradztwa podatkowego. Stawki oparte na przepisach obowiązujących w 2026 r. Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.