Jak liczy się netto z umowy o dzieło
Umowa o dzieło nie jest oskładkowana: wykonawca nie płaci składek społecznych ani zdrowotnej, a zamawiający nie dopłaca nic ponad kwotę umowy. Z wynagrodzenia potrąca się tylko zaliczkę na podatek dochodowy. Dla 3 000 zł brutto z kosztami 20%:
- Koszty uzyskania przychodu: 20% × 3 000 zł = 600,00 zł.
- Podstawa opodatkowania: 2 400 zł (po zaokrągleniu do pełnych złotych).
- Zaliczka na PIT: 12% × 2 400 zł = 288 zł.
- Na rękę: 2 712,00 zł, czyli 90,4% kwoty umowy.
Przy przeniesieniu praw autorskich koszty wynoszą 50%, więc zaliczka spada do 180 zł, a wypłata rośnie do 2 820,00 zł.
KUP = 20% × brutto lub 50% × brutto (prawa autorskie, limit 120 000 zł kosztów rocznie)
Ile to netto? Tabela 2026
| Brutto | Koszty 20% | Koszty 50% | Koszty 20% + PIT-2 | Dla porównania: zlecenie |
|---|---|---|---|---|
| 500 zł | 452,00 zł | 470,00 zł | 500,00 zł | 360,77 zł |
| 1 000 zł | 904,00 zł | 940,00 zł | 1 000,00 zł | 722,53 zł |
| 2 000 zł | 1 808,00 zł | 1 880,00 zł | 2 000,00 zł | 1 445,07 zł |
| 3 000 zł | 2 712,00 zł | 2 820,00 zł | 3 000,00 zł | 2 166,60 zł |
| 5 000 zł | 4 520,00 zł | 4 700,00 zł | 4 820,00 zł | 3 611,67 zł |
| 8 000 zł | 7 232,00 zł | 7 520,00 zł | 7 532,00 zł | 5 779,27 zł |
| 10 000 zł | 9 040,00 zł | 9 400,00 zł | 9 340,00 zł | 7 223,34 zł |
| 15 000 zł | 13 560,00 zł | 14 100,00 zł | 13 860,00 zł | 10 835,01 zł |
Kolumna „zlecenie” pokazuje umowę zlecenia jako jedyny tytuł do ubezpieczeń, bez chorobowej i bez PIT-2.
Umowy do 200 zł — podatek zryczałtowany
Jeśli wynagrodzenie z umowy nie przekracza 200 zł brutto, a zamawiający nie jest Twoim pracodawcą, płatnik pobiera 12% od całej kwoty, bez kosztów uzyskania przychodu (art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o PIT). Tego przychodu nie wykazujesz w zeznaniu rocznym — podatek jest ostateczny. Z 200 zł dostaniesz 176,00 zł.
Koszty autorskie 50% — kiedy przysługują
Koszty 50% dotyczą przychodu z korzystania przez twórcę z praw autorskich lub rozporządzania nimi. Muszą być spełnione trzy warunki:
- powstaje utwór w rozumieniu prawa autorskiego — przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze;
- umowa przenosi prawa majątkowe albo udziela licencji i określa, jaka część wynagrodzenia dotyczy praw;
- suma kosztów 50% ze wszystkich umów w roku nie przekracza 120 000 zł.
Po przekroczeniu limitu nadwyżka przychodu nie korzysta z kosztów 50% (art. 22 ust. 9a ustawy o PIT) — kalkulator obcina koszty do 120 000 zł przy jednej umowie; jeśli w tym roku wykorzystałeś już część limitu, przyjmij odpowiednio niższe koszty. Typowe dzieła z prawami autorskimi to kod, tekst, tłumaczenie, zdjęcie, projekt graficzny, nagranie. Naprawa, montaż czy wykonanie usługi według instrukcji nie są utworem.
Dzieło czy zlecenie — co sprawdzi ZUS
Dzieło to umowa rezultatu: wykonawca odpowiada za konkretny, sprawdzalny efekt. Zlecenie to umowa starannego działania. Jeśli w umowie o dzieło opisano powtarzalne czynności, godziny pracy lub stawkę za godzinę, ZUS może ją przekwalifikować na zlecenie i naliczyć zaległe składki z odsetkami. Od 2021 r. każdą umowę o dzieło zgłasza się do ZUS na formularzu RUD w ciągu 7 dni od zawarcia — także wtedy, gdy nie rodzi składek.
Umowa o dzieło zawarta z własnym pracodawcą albo wykonywana na jego rzecz jest oskładkowana jak umowa o pracę. Ulga dla młodych (PIT-0) nie obejmuje umowy o dzieło — zwolnienie dotyczy wyłącznie etatu i zlecenia.