Nowa ustawa od 1 czerwca 2025 r. — co się zmieniło
Od 1 czerwca 2025 r. zasiłek dla bezrobotnych regulują art. 218–238 ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620). Zastąpiła ona ustawę o promocji zatrudnienia z 2004 r. Wiele poradników wciąż opisuje stare zasady, a trzy różnice mają duże znaczenie dla wypłaty:
- Nie ma 7-dniowego okresu wyczekiwania. Zasiłek przysługuje za każdy dzień kalendarzowy od dnia rejestracji w powiatowym urzędzie pracy (art. 218 ust. 1).
- Nie ma stawki 80% dla stażu poniżej 5 lat. Każdy dostaje pełną kwotę, a osoby z co najmniej 20-letnim stażem — 120% (art. 224).
- Własne wypowiedzenie zamyka drogę do zasiłku. Wcześniej oznaczało 90 dni czekania. Teraz, jeśli ostatnią umowę o pracę rozwiązałeś za własnym wypowiedzeniem, zasiłek nie przysługuje wcale (art. 219). Wyjątki to przeprowadzka i odejście z winy pracodawcy (art. 55 KP).
Długość zasiłku nie zależy już od stopy bezrobocia w powiecie: wynosi 180 dni albo 365 dni dla grup wymienionych w ustawie.
Komu przysługuje zasiłek dla bezrobotnych
Musisz mieć status bezrobotnego, a w ciągu 18 miesięcy przed dniem rejestracji łącznie co najmniej 365 dni, w których (art. 218 ust. 1):
- byłeś zatrudniony i zarabiałeś co najmniej płacę minimalną (4 806 zł w 2026 r.), od której opłaca się składkę na Fundusz Pracy. Urlopy bezpłatne ponad łącznie 30 dni się nie liczą;
- pracowałeś na zleceniu, umowie agencyjnej lub innej umowie o świadczenie usług, od której należały się składki społeczne i na FP od podstawy co najmniej płacy minimalnej w przeliczeniu na pełny miesiąc. Umowa o dzieło bez składek nie wystarcza;
- prowadziłeś działalność i płaciłeś składki społeczne oraz FP od podstawy co najmniej płacy minimalnej. Preferencyjny ZUS (podstawa 1 441,80 zł) i „mały ZUS plus” z podstawą poniżej płacy minimalnej nie dają prawa do zasiłku;
- byłeś w okresach z art. 218 ust. 2, np. na urlopie wychowawczym, w służbie wojskowej, na zasiłku chorobowym lub macierzyńskim po ustaniu pracy (od podstawy co najmniej płacy minimalnej) albo na świadczeniu pielęgnacyjnym.
Okresy, które raz dały prawo do zasiłku, nie liczą się ponownie (art. 218 ust. 5). Jeśli brakujące dni udokumentujesz dopiero po rejestracji, zasiłek należy się od dnia ich udokumentowania (art. 221).
Przyczyna utraty pracy: pełne prawo, 90 dni czekania albo brak zasiłku
| Jak skończyła się ostatnia umowa | Zasiłek | Przepis |
|---|---|---|
| Wypowiedzenie przez pracodawcę, koniec umowy terminowej, zamknięcie JDG | od dnia rejestracji, 180 dni | art. 218 |
| Porozumienie stron z powodu likwidacji, upadłości, redukcji zatrudnienia lub przeprowadzki | od dnia rejestracji | art. 220 ust. 1 pkt 5 |
| Porozumienie stron z innych przyczyn | po 90 dniach, przez 90 dni | art. 220 ust. 2 pkt 3, art. 225 ust. 3 |
| Rejestracja w czasie zawieszenia działalności | po 90 dniach, okres krótszy o te dni | art. 220 ust. 1 pkt 4 |
| Odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia | po upływie okresu, za który je wypłacono | art. 220 ust. 1 pkt 1 |
| Wypowiedzenie złożone przez pracownika | nie przysługuje | art. 219 ust. 1 pkt 1 |
| Zwolnienie dyscyplinarne z winy pracownika | nie przysługuje | art. 219 ust. 1 pkt 2 |
Najczęściej pomijana pułapka to skrócenie okresu zasiłku. Dni bez zasiłku z art. 220 nie przesuwają go w czasie, tylko go skracają (art. 225 ust. 3). Po porozumieniu stron „z innych przyczyn” dostaniesz więc 90 dni zasiłku zamiast 180. Wyłączenia z art. 219 nie działają, gdy ostatnia umowa nie jest podstawą prawa do zasiłku (art. 219 ust. 2). Tak bywa, gdy 365 dni masz z wcześniejszej pracy, a krótka ostatnia praca nie jest do nich potrzebna. To ocenia urząd.
Ile wynosi zasiłek dla bezrobotnych od 1 czerwca 2026 r.
Kwoty z art. 224 ust. 1 waloryzuje się co roku 1 czerwca o średnioroczną inflację (art. 228). Obwieszczenie MRPiPS (M.P. 2026 poz. 268) podaje kwoty od 1 czerwca 2026 r.:
| Okres | Staż poniżej 20 lat — brutto | na rękę | Staż 20+ lat (120%) — brutto | na rękę |
|---|---|---|---|---|
| pierwsze 90 dni | 1 783,90 zł | 1 623,35 zł | 2 140,70 zł | 1 948,04 zł |
| kolejne dni | 1 400,90 zł | 1 274,82 zł | 1 681,10 zł | 1 529,80 zł |
Do 31 maja 2026 r. obowiązywały kwoty 1 721,90 zł i 1 352,20 zł (M.P. 2025 poz. 510). Waloryzacja obejmuje też zasiłki już przyznane, więc osoba zarejestrowana w maju dostaje od czerwca nową kwotę. Kwoty od 1 czerwca 2027 r. ogłosi minister. Do tego czasu kalkulator liczy dalsze miesiące według stawek z 2026 r. i wyświetla ostrzeżenie.
Jak liczy się zasiłek krok po kroku
- Początek: dzień rejestracji albo dzień 91. od rejestracji przy porozumieniu stron z innych przyczyn.
- Okres: 180 dni, a 365 dni dla osób niepełnosprawnych, rodzin z Kartą Dużej Rodziny, samotnych rodziców dziecka do 18 lat, osób powyżej 50 lat z 20-letnim stażem oraz rodziców dziecka do 18 lat, których małżonek jest bezrobotny i stracił zasiłek po upływie okresu (art. 225 ust. 1).
- Kwota: pełna kwota przez pierwsze 90 dni prawa do zasiłku, potem niższa. Przy stażu co najmniej 20 lat obie kwoty są wyższe o 20%.
- Niepełny miesiąc: kwota ÷ 30 × dni kalendarzowe (art. 237). Wynik zaokrągla się w górę do 10 groszy (art. 254).
- Potrącenia: urząd pobiera 9% składki zdrowotnej od kwoty zasiłku. Zaliczka PIT to 12% minus 300 zł (1/12 kwoty zmniejszającej podatek). Przy tych kwotach wychodzi 0 zł. Składki emerytalną i rentowe opłaca Fundusz Pracy.
na rękę = zasiłek − 9% składki zdrowotnej − max(0; 12% × zasiłek − 300 zł)
Przykład: rejestracja 1 października 2026 r.
Pracodawca wypowiedział umowę, staż wynosi 10 lat, a w 18 miesiącach przed rejestracją jest pełne 365 dni pracy. Zasiłek trwa od 1 października 2026 do 29 marca 2027 (180 dni). Wyższa kwota obowiązuje do 29 grudnia 2026. Październik i listopad to pełne miesiące po 1 783,90 zł brutto, czyli 1 623,35 zł na rękę (składka zdrowotna 160,55 zł). W grudniu stawka się zmienia: 29 dni według wyższej kwoty i reszta według niższej daje 1 771,20 zł. Za 29 dni marca wypada 1 354,30 zł. Łącznie: 9 495,10 zł brutto i 8 640,54 zł na rękę.
Ta sama osoba po porozumieniu stron „z innych przyczyn” zarejestrowana 15 lipca 2026 r. czeka do 13 października 2026. Dostaje tylko 90 dni zasiłku, łącznie 4 816,09 zł na rękę.
Ile zasiłku łącznie — tabela dla rejestracji 1 czerwca 2026 r.
| Sytuacja | Dni | Koniec | Razem brutto | Razem na rękę |
|---|---|---|---|---|
| staż poniżej 20 lat, 180 dni | 180 | 27 listopada 2026 | 9 401,70 zł | 8 555,55 zł |
| staż 20+ lat, 180 dni (120%) | 180 | 27 listopada 2026 | 11 282,00 zł | 10 266,62 zł |
| samotny rodzic, staż poniżej 20 lat (365 dni) | 365 | 31 maja 2027 | 17 947,10 zł | 16 331,87 zł |
| powyżej 50 lat i staż 25 lat (365 dni, 120%) | 365 | 31 maja 2027 | 21 536,70 zł | 19 598,39 zł |
| porozumienie stron z innych przyczyn | 90 | 27 listopada 2026 | 5 292,40 zł | 4 816,09 zł |
Kwoty za miesiąc, w którym zmienia się stawka, kalkulator liczy jak miesiąc 30-dniowy. Urząd może je rozliczyć w inny sposób, z różnicą rzędu kilku złotych.
Dodatek aktywizacyjny po podjęciu pracy
Jeśli w czasie pobierania zasiłku sam znajdziesz pracę lub założysz firmę, możesz dostać dodatek aktywizacyjny (art. 233). Wynosi 50% kwoty zasiłku, czyli od 1 czerwca 2026 r. 892,00 zł brutto miesięcznie. Wypłaca się go przez połowę okresu, przez który należałby Ci jeszcze zasiłek. Przykład: praca podjęta po 60 dniach zasiłku zostawia 120 dni, więc dodatek przysługuje przez 60 dni, łącznie około 1 784,00 zł brutto. Dodatku nie ma, gdy wracasz do ostatniego pracodawcy, pracujesz za granicą u zagranicznego pracodawcy albo firmę założyłeś z dotacji z urzędu. Urząd przyznaje go od dnia złożenia wniosku.
Pułapki i rzadziej znane zasady
- Zaliczka PIT a pensja. Urząd z urzędu odlicza od zaliczki 300 zł. Jeśli w tym samym miesiącu pracodawca też stosuje kwotę zmniejszającą (PIT-2), złóż w urzędzie wniosek o rezygnację. Inaczej dopłacisz podatek w zeznaniu rocznym.
- Wyjazd za granicę. Do 30 dni w roku po zgłoszeniu w urzędzie nie tracisz statusu, ale zasiłek za te dni nie przysługuje (art. 229).
- Choroba. Za udokumentowaną niezdolność do pracy zachowujesz zasiłek (art. 238). Potrzebne jest zaświadczenie lekarskie.
- Staż, szkolenie, roboty publiczne skracają okres zasiłku o czas ich trwania (art. 225 ust. 3).
- Krótka praca w trakcie. Gdy podejmiesz pracę na mniej niż 365 dni i zarejestrujesz się ponownie w ciągu 14 dni od jej końca, wracasz do zasiłku na pozostały okres (art. 226).
- Urodzenie dziecka w czasie zasiłku lub do 30 dni po nim wydłuża okres o czas zasiłku macierzyńskiego (art. 225 ust. 2).
Zobacz też: kalkulator odprawy i kalkulator okresu wypowiedzenia.
Podstawa prawna
Art. 218–238 i 254 ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (Dz.U. 2025 poz. 620). Późniejsze zmiany (Dz.U. 2025 poz. 1746 i 1794, 2026 poz. 451, 507 i 734) nie dotyczą tych przepisów. Kwoty podają obwieszczenia MRPiPS: M.P. 2025 poz. 510 (od 1.06.2025) i M.P. 2026 poz. 268 (od 1.06.2026). Składkę zdrowotną regulują art. 66 ust. 1 pkt 24, art. 79, 81 ust. 8 pkt 5 i 85 ust. 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Zaliczkę PIT regulują art. 31b ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 pkt 5 i ust. 4 ustawy o PIT.