Skala podatkowa (zwana też "zasadami ogólnymi") to forma opodatkowania, w której stawka podatku zależy od poziomu dochodu:
| Dochód roczny | Stawka PIT |
|---|---|
| Do 120 000 zł | 12% |
| Powyżej 120 000 zł | 32% od nadwyżki |
Kwota zmniejszająca podatek: 3 600 zł/rok (co daje efektywną kwotę wolną od podatku: 30 000 zł).
Źródło: podatki.gov.pl | Weryfikacja: 2026-04-03
Jak działa kwota wolna?
Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł rocznie. Wynika z tego, że kwota zmniejszająca podatek (3 600 zł = 12% × 30 000 zł) jest odliczana od obliczonego podatku:
Podatek = (dochód × 12%) − 3 600 zł [dla dochodu do 120 000 zł]
Podatek = 0 [gdy roczny dochód ≤ 30 000 zł]
Przy miesięcznych zaliczkach odlicza się 1/12 kwoty zmniejszającej = 300 zł/mies (przy złożonym PIT-2).
Składka zdrowotna na skali w 2026
- 9% dochodu (przychód − koszty − ZUS społeczny)
- Minimum: 432,54 zł/mies (9% płacy minimalnej 4 806 zł)
- Zapowiadana obniżka składki od 2026 została zawetowana, więc zasady się nie zmieniły
Na skali składki zdrowotnej nie odliczasz ani od dochodu, ani od podatku (tak jest od 2022 roku).
Kiedy skala podatkowa jest opłacalna dla JDG?
Skala ma sens gdy:
1. Niski roczny dochód (< 85 000 zł) Kwota wolna 30 000 zł i stawka 12% sprawiają, że efektywna stawka podatku jest niższa niż ryczałt 12% (który nie ma kwoty wolnej).
2. Rozliczenie wspólne z małżonkiem Na skali możesz dzielić dochody z małżonkiem. Jeśli jeden z Was zarabia mało — wspólne rozliczenie obniża podatek.
3. Ulga prorodzinna Dostępna tylko na skali. Przy 2+ dzieci to kilka tysięcy złotych rocznie.
4. Ulga dla młodych (do 26 roku życia) Przychody do 85 528 zł/rok zwolnione z PIT — działa na skali.
5. Nieregularne dochody Możliwość rozliczenia strat przez 5 lat.
Kiedy skala NIE opłaca się dla JDG?
Przy rocznym dochodzie powyżej 120 000 zł (ok. 10 000 zł netto miesięcznie) wchodzisz w stawkę 32% od nadwyżki. To oznacza, że:
- Programista zarabiający 15 000 zł/mies na B2B zapłaci 32% od dochodu powyżej 10 000 zł/mies (w przybliżeniu) — to więcej niż ryczałt 12% od całości przychodu
Dla typowego specjalisty IT z przychodem > 10–12k/mies — skala jest najgorszą opcją.
Porównanie form opodatkowania
| Kryterium | Ryczałt 12% | Liniowy 19% | Skala 12/32% |
|---|---|---|---|
| Kwota wolna | Nie | Nie | Tak (30k zł) |
| Odlicz. kosztów | Nie | Tak | Tak |
| Wspólne rozliczenie | Nie | Nie | Tak |
| Ulga prorodzinna | Nie | Nie | Tak |
| IP Box | Nie | Tak | Nie |
| Prog 32% | Nie | Nie | Tak (>120k) |
FAQ
Czy skala podatkowa jest domyślna przy rejestracji JDG? Tak. Jeśli nie wybierzesz innej formy przy rejestracji lub do 20 lutego — wchodzisz automatycznie w skalę podatkową.
Czy można łączyć skalę podatkową z IKZE/IKE? Tak. IKZE daje dodatkowe odliczenie od dochodu — dostępne na skali i liniowym.
Powiązane artykuły
Ostatnia weryfikacja: 2026-04-03 | Źródła: podatki.gov.pl