Składka zdrowotna 2026 — ile wynosi na JDG
Składka zdrowotna to dla większości przedsiębiorców drugi co do wielkości koszt po podatku, a od 2022 roku przestała być odliczalna od podatku w dawnej formie. Jej wysokość zależy wyłącznie od formy opodatkowania — i to jest główny powód, dla którego wybór między ryczałtem a liniowym trzeba liczyć razem ze zdrowotną, a nie samą stawką podatku.
Poniżej wszystkie kwoty obowiązujące w 2026 roku, z podstawami wyliczenia.
To nie jest porada podatkowa. Kwoty odpowiadają stanowi na wrzesień 2026. Twoja sytuacja może obejmować wyjątki — potwierdź z księgowym.
Ryczałt — trzy progi zależne od przychodu
Na ryczałcie składka zdrowotna jest zryczałtowana: płacisz jedną z trzech kwot, zależnie od rocznego przychodu. Podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2025 r., ogłoszone przez GUS — 9 228,64 zł.
| Roczny przychód | Podstawa | Składka miesięczna 2026 |
|---|---|---|
| do 60 000 zł | 60% przeciętnego wynagrodzenia | 498,35 zł |
| 60 000,01 – 300 000 zł | 100% przeciętnego wynagrodzenia | 830,58 zł |
| powyżej 300 000 zł | 180% przeciętnego wynagrodzenia | 1 495,04 zł |
Składka to 9% od podstawy. Dla progu drugiego: 9 228,64 zł × 9% = 830,58 zł.
Trzy rzeczy, które warto wiedzieć:
Próg liczy się narastająco w ciągu roku. Płacisz według progu, w którym mieści się Twój przychód od początku roku. Przekroczenie 60 000 zł w sierpniu oznacza, że od sierpnia płacisz 830,58 zł — ale po zakończeniu roku dopłacasz różnicę za miesiące wcześniejsze, bo rozliczenie roczne wyrównuje składkę do progu wynikającego z całorocznego przychodu.
Przychód, nie dochód. Koszty nie obniżają podstawy. Przedsiębiorca z przychodem 310 000 zł i kosztami 100 000 zł płaci najwyższą składkę tak samo jak ten bez kosztów.
Przychód zagraniczny też się liczy. Faktury na firmy z UE rozliczane odwrotnym obciążeniem wliczają się do progu.
Gdzie leży granica progu przy typowych stawkach IT
Przy stawce 20 000 zł miesięcznie roczny przychód to 240 000 zł — czyli próg środkowy, 830,58 zł. Od stawki około 25 000 zł miesięcznie przekraczasz 300 000 zł rocznie i wchodzisz w najwyższy próg. Różnica między progiem drugim a trzecim to 664,46 zł miesięcznie, blisko 8 000 zł rocznie.
Podatek liniowy — 4,9% od dochodu
Na liniowym składka wynosi 4,9% dochodu, ale nie mniej niż kwota minimalna.
Minimum w 2026 roku to 432,54 zł miesięcznie — 9% od minimalnego wynagrodzenia, które wynosi 4 806 zł.
W praktyce: 4,9% z dochodu przekracza minimum przy dochodzie około 8 827 zł miesięcznie. Poniżej tej kwoty płacisz 432,54 zł, powyżej — 4,9%.
| Dochód miesięczny | Składka zdrowotna |
|---|---|
| 6 000 zł | 432,54 zł (minimum) |
| 10 000 zł | 490 zł |
| 15 000 zł | 735 zł |
| 20 000 zł | 980 zł |
| 30 000 zł | 1 470 zł |
Na liniowym można zaliczyć część zapłaconej składki zdrowotnej do kosztów uzyskania przychodu, do rocznego limitu ustalanego odrębnie — to jedyna pozostałość po dawnym odliczeniu.
Skala podatkowa — 9% od dochodu
Na skali składka to 9% dochodu, również nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie. Nie podlega odliczeniu ani zaliczeniu do kosztów.
To najwyższa stawka zdrowotna z trzech form i jeden z powodów, dla których skala rzadko wygrywa przy wyższych dochodach. Przy dochodzie 20 000 zł składka wynosi 1 800 zł miesięcznie — niemal dwukrotnie więcej niż na liniowym.
Porównanie przy tym samym poziomie zarobków
Przedsiębiorca IT, przychód 20 000 zł miesięcznie, koszty 1 000 zł:
| Forma | Podatek | Składka zdrowotna | Razem miesięcznie |
|---|---|---|---|
| Ryczałt 12% | 2 400 zł | 830,58 zł | 3 230,58 zł |
| Liniowy 19% | ~3 240 zł | ~931 zł | ~4 171 zł |
| Skala 12% | ~2 046 zł | ~1 710 zł | ~3 756 zł |
Wyliczenia orientacyjne, bez ZUS społecznego (1 926,76 zł, ten sam dla wszystkich form) i bez ulg. Dokładny rachunek pod Twoją sytuację zrobi kalkulator składki ZUS i kalkulator B2B.
Widać, dlaczego przy wyższych przychodach i niskich kosztach ryczałt zwykle wygrywa: sama stawka 12% jest wyższa od efektywnej stawki na skali, ale zryczałtowana zdrowotna odwraca wynik.
Rok składkowy zaczyna się 1 lutego
To niuans, który psuje większość kalkulatorów. Rok składkowy dla składki zdrowotnej trwa od 1 lutego do 31 stycznia, a nie od stycznia do grudnia.
Konsekwencja praktyczna: nowe kwoty zdrowotnej obowiązują od lutego. W styczniu 2026 płacisz jeszcze według podstawy z poprzedniego roku składkowego, a dopiero od lutego 2026 wchodzą kwoty podane wyżej. Kalkulatory, które stosują nowe stawki od 1 stycznia, zawyżają koszt stycznia.
Dla ryczałtu przychód decydujący o progu liczy się natomiast za rok kalendarzowy — te dwa okresy się nie pokrywają i to jest źródłem większości pomyłek w rozliczeniu rocznym.
Terminy i rozliczenie
- 20. dzień każdego miesiąca — termin zapłaty składki za miesiąc poprzedni
- Składkę wykazujesz w deklaracji ZUS DRA (lub ZUS RCA, jeśli zatrudniasz)
- Rozliczenie roczne składki zdrowotnej składasz w deklaracji za kwiecień (termin 20 maja) — wtedy dopłacasz różnicę albo wnioskujesz o zwrot nadpłaty
Nadpłata nie wraca automatycznie. Trzeba złożyć wniosek, a termin na to jest ograniczony — przegapienie go oznacza, że nadpłata zostaje na koncie ZUS.
Kto płaci mniej albo wcale
Ulga na start nie zwalnia ze zdrowotnej. Przez pierwsze 6 miesięcy nie płacisz składek społecznych, ale zdrowotną płacisz w pełnej wysokości od pierwszego dnia.
Preferencyjny ZUS obniża składki społeczne (podstawa 1 441,80 zł, składki 456,18 zł miesięcznie w 2026), ale zdrowotnej nie dotyczy.
Etat plus JDG. Jeśli z umowy o pracę masz co najmniej minimalne wynagrodzenie brutto, z działalności nie płacisz składek społecznych — ale zdrowotną z działalności płacisz osobno, obok tej z etatu. To najczęściej mylona zasada w tej całej konstrukcji.
Zawieszenie działalności zwalnia ze zdrowotnej za pełne miesiące zawieszenia. Za miesiąc, w którym zawiesiłeś działalność w trakcie, składka jest należna.
Emeryt lub rencista prowadzący JDG płaci zdrowotną na zasadach ogólnych; zwolnienia dotyczą tylko wąskich przypadków przy niskich przychodach.
Najczęstsze pytania
Ile wynosi składka zdrowotna na ryczałcie w 2026? 498,35 zł przy przychodzie rocznym do 60 000 zł, 830,58 zł przy przychodzie od 60 000,01 do 300 000 zł i 1 495,04 zł powyżej 300 000 zł. Podstawą jest przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale 2025 r. — 9 228,64 zł.
Czy składkę zdrowotną można odliczyć od podatku? Nie w dawnej formie. Na skali nie odliczysz nic. Na liniowym możesz zaliczyć część zapłaconej składki do kosztów uzyskania przychodu, w granicach rocznego limitu. Na ryczałcie możesz odliczyć 50% zapłaconych składek zdrowotnych od przychodu.
Co jeśli przekroczę próg przychodu w trakcie roku? Od miesiąca przekroczenia płacisz wyższą kwotę, a w rozliczeniu rocznym (deklaracja za kwiecień) dopłacasz różnicę za miesiące, w których płaciłeś według niższego progu. Rozliczenie roczne wyrównuje składkę do progu wynikającego z całorocznego przychodu.
Czy płacę zdrowotną przy uldze na start? Tak, w pełnej wysokości. Ulga na start zwalnia wyłącznie ze składek społecznych oraz Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego.
Mam etat i JDG — płacę zdrowotną dwa razy? Tak. Zbieg tytułów zwalnia z podwójnych składek społecznych, jeśli z etatu masz co najmniej minimalne wynagrodzenie, ale składka zdrowotna jest należna z każdego tytułu osobno.
Kiedy wchodzą nowe stawki — w styczniu czy w lutym? W lutym. Rok składkowy trwa od 1 lutego do 31 stycznia, więc styczeń rozliczasz jeszcze według poprzednich kwot.
Zobacz też: składki ZUS przedsiębiorcy 2026 · jak działa składka zdrowotna na JDG · ryczałt czy liniowy w 2026