Jak obliczyć zaliczkę na podatek na skali
Na skali podatkowej zaliczki nie liczy się od dochodu jednego miesiąca, tylko narastająco od początku roku. Co miesiąc ustalasz podatek od całego dochodu od stycznia i odejmujesz zaliczki, które już zapłaciłeś (art. 44 ust. 3 ustawy o PIT). Kwota zmniejszająca podatek 3 600 zł działa raz w roku, dlatego pierwsza zaliczka pojawia się dopiero w miesiącu, w którym dochód narastająco przekroczy 30 000 zł.
Przykład: przychód 15 000 zł i koszty 3 000 zł co miesiąc, pełny ZUS z chorobową. Składki społeczne (emerytalna, rentowa, wypadkowa, chorobowa) to 1 788,29 zł, a Fundusz Pracy 138,47 zł jest kosztem. Dochód miesięczny wynosi 10 073,24 zł.
- Styczeń i luty: dochód narastająco 20 146,48 zł — podatek po odjęciu 3 600 zł wynosi 0 zł.
- Marzec: podstawa 30 220 zł × 12% − 3 600 zł = 26 zł pierwszej zaliczki.
- Kwiecień: podatek od 40 293 zł to 1 235 zł, minus 26 zł wpłacone = 1 209 zł.
- Grudzień: dochód przekracza 120 000 zł, nadwyżka 879 zł wpada w 32%, więc zaliczka rośnie do 1 384 zł.
- Za cały rok zapłacisz 11 081 zł zaliczek — dokładnie tyle, ile wyniesie podatek w PIT-36.
zaliczka = [12% × dochód − 3 600 zł] (powyżej 120 000 zł: 10 800 zł + 32% nadwyżki) − zaliczki wpłacone wcześniej
Składka zdrowotna na skali nie obniża ani dochodu, ani podatku. Kalkulator pokazuje ją w tabeli, bo co miesiąc zależy od dochodu z poprzedniego miesiąca (9%, minimum 432,54 zł od lutego 2026 r.).
Zaliczka na podatku liniowym i limit zdrowotnej
Na liniowym stawka jest jedna — 19% — ale zaliczka też liczy się narastająco (art. 44 ust. 3f). Od dochodu odejmujesz składki społeczne i zapłaconą składkę zdrowotną, łącznie najwyżej 14 100 zł w 2026 r. (obwieszczenie MFiG, M.P. 2025 poz. 1274). Przy tych samych liczbach co wyżej zdrowotna wynosi 493,59 zł miesięcznie (4,9%), a zaliczka za styczeń: (10 073,24 zł − 493,59 zł) × 19% = 1 820 zł. Rocznie: 21 842 zł.
Przy wysokich dochodach limit kończy się szybko. Przychód 100 000 zł miesięcznie bez kosztów daje zdrowotną 4 805,59 zł i limit 14 100 zł wyczerpuje się w marcu. Od tego momentu zdrowotną nadal płacisz, ale zaliczki już nie obniża.
Ryczałt: każdy miesiąc osobno
Ryczałt nie jest liczony narastająco. Za każdy miesiąc bierzesz przychód, odejmujesz zapłacone składki społeczne i 50% składki zdrowotnej (art. 11 ust. 1–1a ustawy o ryczałcie) i mnożysz przez swoją stawkę. Przy przychodzie 10 000 zł i stawce 12% (pełny ZUS bez chorobowej): 10 000 zł − 1 649,82 zł − 249,18 zł = 8 101 zł, a ryczałt za styczeń to 972 zł.
Pułapka, którą łatwo przeoczyć: próg składki zdrowotnej (60 000 i 300 000 zł) liczy się od przychodu narastająco pomniejszonego o składki społeczne (art. 81 ust. 2f–2g ustawy o świadczeniach). W tym przykładzie sam przychód przekracza 60 000 zł już w lipcu, ale po odjęciu składek — dopiero w sierpniu. Od tego miesiąca zdrowotna rośnie do 830,58 zł, a ryczałt spada do 952 zł. Różnicę zdrowotnej za wcześniejsze miesiące (2 325,61 zł) dopłacisz w rozliczeniu rocznym do 20 maja 2027 r. Fundusz Pracy nie jest składką na ubezpieczenia społeczne, więc na ryczałcie go nie odliczysz.
Ile zaliczek w 2026 roku — porównanie
Suma zaliczek za cały rok przy stałym przychodzie, kosztach 20% przychodu na skali i liniowym, pełnym ZUS z chorobową i ryczałcie 12%. Wszystkie kwoty liczy ten sam silnik co kalkulator.
| Przychód / mies. | Skala | 1. zaliczka (skala) | Liniowy | Ryczałt 12% |
|---|---|---|---|---|
| 8 000 zł | 2 841 zł | lipiec | 9 235 zł | 8 532 zł |
| 12 000 zł | 7 449 zł | kwiecień | 16 520 zł | 14 212 zł |
| 15 000 zł | 11 081 zł | marzec | 21 842 zł | 18 512 zł |
| 20 000 zł | 26 441 zł | marzec | 30 515 zł | 25 692 zł |
| 30 000 zł | 57 161 zł | luty | 47 861 zł | 39 992 zł |
| 50 000 zł | 118 601 zł | styczeń | 84 128 zł | 68 612 zł |
Zaliczki kwartalne i terminy wpłat
Zaliczkę miesięczną wpłacasz do 20. dnia następnego miesiąca, a za grudzień — do 20 stycznia 2027 r. (art. 44 ust. 6). Kwartalnie mogą płacić mali podatnicy, czyli firmy ze sprzedażą (z VAT) w 2025 r. do 8 517 000 zł, oraz podatnicy rozpoczynający działalność (art. 44 ust. 3g–3h). Na ryczałcie limit kwartalnego płacenia to 851 720 zł przychodu w 2025 r. (200 000 € po kursie 4,2586 zł z 1 października 2025 r.). O wyborze kwartałów informujesz dopiero w zeznaniu rocznym.
| Kwartał | Termin wpłaty | Zaliczka (skala, przykład z góry) |
|---|---|---|
| I kwartał | 20.04.2026 | 26 zł |
| II kwartał | 20.07.2026 | 3 627 zł |
| III kwartał | 20.10.2026 | 3 626 zł |
| IV kwartał | 20.01.2027 | 3 802 zł |
Gdy 20. dzień wypada w sobotę, niedzielę lub święto, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy (art. 12 § 5 Ordynacji podatkowej) — w 2026 r. dotyczy to m.in. terminów 22.06.2026, 21.09.2026, 21.12.2026. Składek ZUS kwartały nie dotyczą: te płacisz co miesiąc.
Zaliczki uproszczone
Zamiast liczyć zaliczkę z bieżących wyników, możesz płacić stałą kwotę: 1/12 podatku obliczonego według skali 2026 r. (albo 19% na liniowym) od dochodu z działalności z zeznania złożonego w 2025 r., czyli za 2024 r. Gdy ten dochód nie przekroczył 30 000 zł, bierzesz zeznanie złożone w 2024 r. (za 2023 r.); gdy i tam dochód nie przekroczył tej kwoty — uproszczonej formy nie wybierzesz (art. 44 ust. 6b). Dla dochodu 150 000 zł zaliczka na skali wynosi 20 400 zł : 12 = 1 700 zł miesięcznie, niezależnie od tego, ile zarobisz w 2026 r. Przy wynikach z naszego przykładu w zeznaniu dostaniesz zwrot 9 319 zł.
- Zaliczek uproszczonych nie mogą wybrać firmy założone w 2025 lub 2026 r. (art. 44 ust. 6e).
- Wybór obowiązuje przez cały rok; informujesz o nim w zeznaniu rocznym (ust. 6c–6d).
- Na liniowym zaliczkę uproszczoną obniżasz o 19% zdrowotnej zapłaconej w danym miesiącu (ust. 6j).
- Ryczałt nie ma formy uproszczonej — płacisz od przychodu miesiąca lub kwartału.
Przypadki szczególne
- Strata w części roku. Zaliczka nigdy nie jest ujemna. Jeśli po dobrych miesiącach przyjdzie strata, nadpłacone zaliczki odzyskasz dopiero w zeznaniu.
- Moment odliczenia składek. Składki odliczasz w miesiącu zapłaty. Kalkulator zakłada, że składki za miesiąc płacisz przed zaliczką za ten miesiąc; gdy płacisz je później, przesuwa się tylko rozkład zaliczek.
- Danina solidarnościowa 4% od dochodu ponad 1 000 000 zł nie wchodzi do zaliczek — płacisz ją z zeznaniem DSF-1.
- Zawieszenie działalności zwalnia z zaliczek za okres zawieszenia (art. 44 ust. 10).
- Mikrorachunek podatkowy — zaliczki PIT-36, PIT-36L i PIT-28 wpłacasz na indywidualny rachunek wygenerowany z numeru NIP lub PESEL.
Podstawa prawna
Art. 27 ust. 1, art. 30c, art. 44 ust. 1, 3, 3f–3i, 6, 6b–6j i art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. 2026 poz. 592); art. 11 i art. 21 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (t.j. Dz.U. 2025 poz. 843); art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U. 2025 poz. 1461); art. 12 § 5 i art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej.