Ryczałt vs liniowy przy różnych dochodach — 2026
Pytanie "ryczałt czy liniowy?" zależy od trzech zmiennych: poziom przychodu, poziom kosztów i czy masz dostęp do IP Box. Poniżej konkretne liczby.
Kluczowe różnice — przypomnienie
| Ryczałt 12% | Liniowy 19% | |
|---|---|---|
| Podstawa podatku | Przychód | Dochód (przychód - koszty) |
| Koszty firmowe | Bez znaczenia | Obniżają podatek |
| IP Box | Niedostępny | Dostępny (5%) |
| Składka zdrowotna | Flat tier (498–1 495 zł) | Flat 432 + 3,5% nadwyżki |
| Dla kogo optymalny | Niskie koszty, IT bez IP Box | Wysokie koszty lub IP Box |
Tabela 1: Ryczałt 12% vs Liniowy 19% — netto przy pełnym ZUS
Koszty liniowego: 2 000 zł/mies (typowe dla freelancera: laptop, biuro, oprogramowanie)
| Faktura/mies | Ryczałt 12% netto | Liniowy 19% netto | Różnica |
|---|---|---|---|
| 8 000 zł | 4 615 zł | 4 293 zł | Ryczałt +322 zł |
| 10 000 zł | 6 055 zł | 5 750 zł | Ryczałt +305 zł |
| 12 000 zł | 7 495 zł | 7 207 zł | Ryczałt +288 zł |
| 15 000 zł | 9 655 zł | 9 430 zł | Ryczałt +225 zł |
| 18 000 zł | 11 815 zł | 11 652 zł | Ryczałt +163 zł |
| 20 000 zł | 13 255 zł | 13 074 zł | Ryczałt +181 zł |
| 25 000 zł | 16 375 zł | 16 518 zł | Liniowy +143 zł |
| 30 000 zł | 19 255 zł | 19 961 zł | Liniowy +706 zł |
ZUS 1926.76 zł; zdrowotna ryczałt tier 2 (60k–300k): 830.58 zł; zdrowotna liniowy flat: 432.54 zł.
Punkt przełomowy (przy kosztach 2k/mies): ok. 23 000–25 000 zł faktury
Tabela 2: Jak koszty zmieniają wynik?
Przy fakturze 20 000 zł/mies, różne poziomy kosztów:
| Koszty firmowe/mies | Ryczałt 12% netto | Liniowy 19% netto | Lepszy |
|---|---|---|---|
| 0 zł (brak kosztów) | 13 255 zł | 11 390 zł | Ryczałt +1 865 zł |
| 2 000 zł | 13 255 zł | 13 074 zł | Ryczałt +181 zł |
| 4 000 zł | 13 255 zł | 13 834 zł | Liniowy +579 zł |
| 6 000 zł | 13 255 zł | 14 594 zł | Liniowy +1 339 zł |
| 8 000 zł | 13 255 zł | 15 354 zł | Liniowy +2 099 zł |
Wniosek: Im wyższe koszty, tym bardziej liniowy wygrywa. Przy kosztach > 20% faktury: liniowy zaczyna być lepszy.
Tabela 3: Ryczałt 12% vs Liniowy + IP Box 5%
IP Box przy 100% kwalifikowanych przychodów, koszty 2 000 zł/mies
| Faktura/mies | Ryczałt 12% netto | Liniowy + IP Box 5% netto | Różnica |
|---|---|---|---|
| 10 000 zł | 6 055 zł | 7 641 zł | IP Box +1 586 zł |
| 12 000 zł | 7 495 zł | 9 081 zł | IP Box +1 586 zł |
| 15 000 zł | 9 655 zł | 11 241 zł | IP Box +1 586 zł |
| 18 000 zł | 11 815 zł | 13 401 zł | IP Box +1 586 zł |
| 20 000 zł | 13 255 zł | 14 841 zł | IP Box +1 586 zł |
Różnica jest stała (proporcjonalna) przy tych samych kosztach i 100% IP
IP Box zawsze wygrywa z ryczałtem przy tych samych parametrach. Ale koszt obsługi IP Box (biuro rachunkowe z ewidencją R&D): +150–300 zł/mies → realny zysk to ok. 1 200–1 400 zł/mies netto.
Kiedy definitywnie wybrać ryczałt?
✓ Koszty firmowe < 10% faktury ✓ Nie kwalifikujesz się do IP Box (tester manualny, PM, analityk bez kodu) ✓ Chcesz prostych rozliczeń bez biura rachunkowego ✓ Przychody < 1 mln EUR/rok (limit ryczałtu) ✓ Faktura < 20 000–25 000 zł/mies
Kiedy definitywnie wybrać liniowy?
✓ Koszty firmowe > 20% faktury (biuro, pracownicy, duży sprzęt) ✓ Planujesz IP Box (i piszesz kwalifikowany kod) ✓ Faktura > 25 000 zł/mies regularnie ✓ Chcesz odliczyć IKZE i inne ulgi od dochodu
Strefa niepewności: co robić przy 15k–22k faktury?
Przy 15 000–22 000 zł faktury różnice są małe. Decydujące stają się:
- Czy Twoje koszty są realne i przekraczają 15% faktury?
- Czy planujesz IP Box (i masz ewidencję R&D)?
- Czy chcesz prostoty vs optymalizacji?
Przy wątpliwościach: przelicz z biurem rachunkowym. Koszt konsultacji (~200 zł) zwróci się w pierwszym miesiącu.
FAQ
Czy można zmienić formę opodatkowania w trakcie roku? Nie — wybór formy jest na cały rok podatkowy. Zmiany dokonujesz do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnąłeś pierwszy przychód nowego roku.
Czy przy IP Box trzeba być na liniowym cały rok? Tak — IP Box jest niedostępny na ryczałcie. Jeśli przechodzisz na IP Box, musisz zmienić formę na liniowy.
Powiązane artykuły
- Ryczałt czy liniowy JDG 2026 — pełny przewodnik
- Co to jest IP Box
- Co to jest ryczałt ewidencjonowany
- Co to jest podatek liniowy
Ostatnia weryfikacja: 2026-04-03 | ZUS: 1926.76 zł; zdrowotna ryczałt: 830.58 zł; zdrowotna liniowy flat: 432.54 zł