Co to znaczy "brutto" i "netto"?
Wynagrodzenie brutto to kwota wpisana w umowie o pracę — jest to jednak suma, której nigdy nie zobaczysz w całości na swoim koncie. Od kwoty brutto odliczane są składki ZUS pracownika oraz zaliczka na podatek dochodowy PIT. To, co otrzymujesz na konto, to kwota netto, czyli wynagrodzenie "na rękę".
W Polsce różnica między brutto a netto jest znaczna — przy typowych wynagrodzeniach wynosi od 20% do 30%. Oznacza to, że pracownik zarabiający 6 000 zł brutto faktycznie otrzymuje ok. 4 300–4 500 zł netto.
Warto też pamiętać, że pracodawca ponosi dodatkowe koszty ponad kwotę brutto — to tzw. koszt pracodawcy, który obejmuje składki ZUS finansowane przez pracodawcę (emerytalna 9,76%, rentowa 6,5%, wypadkowa ok. 1,67%, Fundusz Pracy). Całkowity koszt zatrudnienia pracownika jest zatem wyższy niż jego wynagrodzenie brutto.
Jakie składki obniżają wynagrodzenie?
Od wynagrodzenia brutto pracownik odprowadza następujące składki ZUS i podatek:
| Składka / podatek | Stawka | Płaci |
|---|---|---|
| Składka emerytalna | 9,76% brutto | Pracownik + pracodawca (po 9,76%) |
| Składka rentowa | 1,5% brutto | Pracownik (6,5% pracodawca) |
| Składka chorobowa | 2,45% brutto | Pracownik |
| Składka zdrowotna | 9% podstawy | Pracownik |
| Zaliczka na PIT | 12% lub 32% | Pracownik |
| Fundusz Pracy + FGŚP | ~2,45% brutto | Pracodawca |
Przelicznik brutto–netto 2026 — przykłady
Poniżej orientacyjne kwoty netto dla typowych wynagrodzeń brutto na umowie o pracę w 2026 roku. Obliczenia zakładają: pełny etat, ulga podatkowa, podstawowe KUP (250 zł/mies.), brak PPK.
| Brutto | ZUS pracownika | Zaliczka PIT | Netto | Koszt pracodawcy |
|---|---|---|---|---|
| 4 000 zł | 549 zł | 0 zł | ~3 163 zł | ~4 776 zł |
| 6 000 zł | 823 zł | 257 zł | ~4 303 zł | ~7 163 zł |
| 8 000 zł | 1 097 zł | 567 zł | ~5 715 zł | ~9 551 zł |
| 10 000 zł | 1 371 zł | 878 zł | ~7 102 zł | ~11 939 zł |
| 15 000 zł | 2 056 zł | 1 740 zł | ~10 329 zł | ~17 908 zł |
* Wartości orientacyjne. Dokładna kwota zależy od złożenia PIT-2, PPK, KUP 50% i innych czynników. Użyj kalkulatora powyżej, by obliczyć precyzyjnie.
Brutto na B2B a brutto na UoP — kluczowa różnica
Pojęcia "brutto" i "netto" mają inne znaczenie zależnie od formy zatrudnienia. Na umowie o pracę brutto to kwota podana w umowie, od której pracodawca potrąca ZUS i PIT. Natomiast na B2B (JDG) "brutto" oznacza wartość wystawionej faktury — i to Ty sam jesteś odpowiedzialny za opłacenie ZUS-u i podatku dochodowego.
Wielu specjalistów przechodzących na B2B popełnia błąd, porównując np. 12 000 zł na fakturze z 12 000 zł brutto na UoP. W rzeczywistości z 12 000 zł faktury na B2B (pełny ZUS, ryczałt 12%) zostaje ok. 8 400–8 700 zł netto — znacznie mniej, niż mogłoby się wydawać.
Porównaj brutto B2B vs UoP
Kalkulator pokaże Ci ekwiwalent B2B dla Twojego wynagrodzenia UoP i odwrotnie.
Często zadawane pytania — brutto netto
Ile procent brutto stanowi netto na umowie o pracę?
Co to jest koszt pracodawcy i ile wynosi?
Czy złożenie PIT-2 zwiększa wynagrodzenie netto?
Jak przeliczam netto z powrotem na brutto?
Czy na B2B zarabia się więcej niż na UoP przy tej samej kwocie brutto?
Zastrzeżenie prawne: Kalkulator ma charakter informacyjny i nie stanowi doradztwa podatkowego. Stawki oparte na przepisach obowiązujących w 2026 r. Przed podjęciem decyzji skonsultuj się z księgowym lub doradcą podatkowym.