Co to jest ryczałt ewidencjonowany?
Ryczałt ewidencjonowany to uproszczona forma opodatkowania dla przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Podatek obliczasz od przychodu (nie dochodu) — stosując stałą stawkę procentową właściwą dla rodzaju działalności.
Główna zasada: brak odliczania kosztów uzyskania przychodu. Płacisz ustalony procent od wszystkiego, co wpłynęło na konto.
Stawki ryczałtu w 2026
| Stawka | Kto stosuje |
|---|---|
| 2% | Sprzedaż przetworzonych produktów rolnych |
| 3% | Działalność gastronomiczna, handel |
| 5,5% | Działalność wytwórcza, budownictwo |
| 8,5% | Wolne zawody, usługi profesjonalne (do 100k zł), m.in. tłumacze, graficy |
| 12% | Usługi IT — programowanie, oprogramowanie (PKD 62.01.Z i pokrewne) |
| 14% | Usługi medyczne, architektoniczne, inżynieryjne |
| 15% | Doradztwo, usługi pośrednictwa |
| 17% | Usługi prawnicze, lekarskie w określonych formach |
Dla programistów i specjalistów IT kluczowa jest stawka 12% — jedna z najniższych efektywnych stawek podatkowych dostępnych w Polsce.
Jak działa ryczałt — wzór
Podatek = Przychód × Stawka ryczałtu
Przykład: programista wystawia fakturę 15 000 zł/mies, stawka 12%:
- Podatek: 15 000 × 12% = 1 800 zł/mies
- Nie odliczasz ZUS, kosztów, amortyzacji — płacisz od całości
Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026
Zryczałtowana, trzy progi od rocznego przychodu:
| Roczny przychód | Składka zdrowotna miesięcznie |
|---|---|
| Do 60 000 zł | 498,35 zł |
| 60 001–300 000 zł | 830,58 zł |
| Powyżej 300 000 zł | 1 495,04 zł |
Odliczenie: 50% zapłaconej składki zdrowotnej od przychodu (podstawy ryczałtu).
Kiedy ryczałt się opłaca?
Ryczałt jest korzystny gdy:
- Prowadzisz usługi IT z niską stawką 12% i niskimi kosztami
- Twoje koszty działalności są poniżej ~15–20% przychodu
- Nie planujesz IP Box (dostępny tylko z liniowym)
- Chcesz prostej ewidencji bez KPiR
Ryczałt wygrywa z liniowym 19% dla większości programistów zarabiających 10–30k zł/mies, przy typowych kosztach IT.
Kiedy ryczałt nie ma sensu?
- Masz wysokie koszty (leasing, biuro, dużo sprzętu) powyżej 20–25% przychodu
- Planujesz IP Box — to wymaga podatku liniowego
- Twoja działalność nie kwalifikuje się do stawki 12% (ryzyko stawki 15% lub 17%)
- Osiągasz stratę — na ryczałcie nie ma pojęcia "strata"
Limit ryczałtu
Ryczałt przestaje być dostępny gdy roczny przychód przekroczy 2 mln EUR. Poniżej tego limitu — bez ograniczeń.
Ewidencja przychodów
Na ryczałcie prowadzisz uproszczoną ewidencję przychodów (zamiast KPiR wymaganego przy liniowym/skali). Jest to znacznie prostszy dokument — można prowadzić go samodzielnie lub przez biuro rachunkowe.
FAQ
Czy na ryczałcie mogę odliczać koszty? Nie — to fundamentalna cecha ryczałtu. Nie odliczasz kosztów od podstawy podatku.
Czy ZUS społeczny obniża podatek na ryczałcie? Nie bezpośrednio. ZUS społeczny odliczasz od przychodu (nie od podatku). Na ryczałcie nie zmniejsza podstawy opodatkowania.
Jak wybrać ryczałt? Przy rejestracji JDG przez CEIDG lub do 20 lutego danego roku podatkowego (oświadczenie do US).
Powiązane artykuły
Ostatnia weryfikacja: 2026-04-03 | Źródła: podatki.gov.pl, zus.pl