Co to jest skala podatkowa?
Skala podatkowa (zwana też "zasadami ogólnymi") to forma opodatkowania, w której stawka podatku zależy od poziomu dochodu:
| Dochód roczny | Stawka PIT |
|---|---|
| Do 120 000 zł | 12% |
| Powyżej 120 000 zł | 32% od nadwyżki |
Kwota zmniejszająca podatek: 3 600 zł/rok (co daje efektywną kwotę wolną od podatku: 30 000 zł).
Źródło: podatki.gov.pl | Weryfikacja: 2026-04-03
Jak działa kwota wolna?
Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł rocznie. Wynika z tego, że kwota zmniejszająca podatek (3 600 zł = 12% × 30 000 zł) jest odliczana od obliczonego podatku:
Podatek = (dochód × 12%) − 3 600 zł [dla dochodu do 120 000 zł]
Podatek = 0 [gdy roczny dochód ≤ 30 000 zł]
Przy miesięcznych zaliczkach odlicza się 1/12 kwoty zmniejszającej = 300 zł/mies (przy złożonym PIT-2).
Składka zdrowotna na skali w 2026
Tak jak przy podatku liniowym — nowy flat system od 2026:
- Stała: 432,54 zł/mies do progu 27 686 zł/mies przychodu
- Powyżej progu: 432,54 + 3,5% od nadwyżki
Brak możliwości odliczenia od podatku (zmiana od 2026).
Kiedy skala podatkowa jest opłacalna dla JDG?
Skala ma sens gdy:
1. Niski roczny dochód (< 85 000 zł) Kwota wolna 30 000 zł i stawka 12% sprawiają, że efektywna stawka podatku jest niższa niż ryczałt 12% (który nie ma kwoty wolnej).
2. Rozliczenie wspólne z małżonkiem Na skali możesz dzielić dochody z małżonkiem. Jeśli jeden z Was zarabia mało — wspólne rozliczenie obniża podatek.
3. Ulga prorodzinna Dostępna tylko na skali. Przy 2+ dzieci to kilka tysięcy złotych rocznie.
4. Ulga dla młodych (do 26 roku życia) Przychody do 85 528 zł/rok zwolnione z PIT — działa na skali.
5. Nieregularne dochody Możliwość rozliczenia strat przez 5 lat.
Kiedy skala NIE opłaca się dla JDG?
Przy rocznym dochodzie powyżej 120 000 zł (ok. 10 000 zł netto miesięcznie) wchodzisz w stawkę 32% od nadwyżki. To oznacza, że:
- Programista zarabiający 15 000 zł/mies na B2B zapłaci 32% od dochodu powyżej 10 000 zł/mies (w przybliżeniu) — to więcej niż ryczałt 12% od całości przychodu
Dla typowego specjalisty IT z przychodem > 10–12k/mies — skala jest najgorszą opcją.
Porównanie form opodatkowania
| Kryterium | Ryczałt 12% | Liniowy 19% | Skala 12/32% |
|---|---|---|---|
| Kwota wolna | Nie | Nie | Tak (30k zł) |
| Odlicz. kosztów | Nie | Tak | Tak |
| Wspólne rozliczenie | Nie | Nie | Tak |
| Ulga prorodzinna | Nie | Nie | Tak |
| IP Box | Nie | Tak | Nie |
| Prog 32% | Nie | Nie | Tak (>120k) |
FAQ
Czy skala podatkowa jest domyślna przy rejestracji JDG? Tak. Jeśli nie wybierzesz innej formy przy rejestracji lub do 20 lutego — wchodzisz automatycznie w skalę podatkową.
Czy można łączyć skalę podatkową z IKZE/IKE? Tak. IKZE daje dodatkowe odliczenie od dochodu — dostępne na skali i liniowym.
Powiązane artykuły
Ostatnia weryfikacja: 2026-04-03 | Źródła: podatki.gov.pl